Ikusei Shuro là gì? Chương trình thay thế thực tập sinh Nhật Bản từ 2027 và lựa chọn nào phù hợp với bạn

Ikusei Shuro (育成就労, tiếng Việt gọi là chương trình “Việc làm để phát triển kỹ năng”) là chế độ tiếp nhận lao động nước ngoài mới của Nhật Bản, chính thức thay thế chương trình thực tập sinh kỹ năng từ ngày 01/04/2027. Ngày 09/11/2026, Việt Nam và Nhật Bản đã ký Bản ghi nhớ hợp tác (MOC) về chương trình Ikusei Shuro, mở đường cho lao động Việt Nam tham gia ngay từ đợt đầu.

Bài viết này giúp bạn hiểu nhanh Ikusei Shuro là gì, khác gì so với thực tập sinh và Tokutei Gino, chi phí và thu nhập thực tế ra sao. Nếu sau khi đọc bạn thấy Nhật Bản chưa thật sự phù hợp, phần cuối bài sẽ gợi ý những thị trường khác để bạn cân nhắc.

Tin mới: Việt Nam và Nhật Bản đã ký MOC về Ikusei Shuro

Ngày 09/11/2026 tại Tokyo, bốn cơ quan của Nhật Bản (Bộ Tư pháp, Bộ Ngoại giao, Bộ Y tế – Lao động – Phúc lợi, Cơ quan Cảnh sát quốc gia) đã ký MOC Ikusei Shuro với Bộ Nội vụ Việt Nam. Thông tin được Tổ chức OTIT của Nhật Bản công bố, toàn văn bản ghi nhớ được đăng trên website Bộ Y tế – Lao động – Phúc lợi Nhật Bản.

Vì sao MOC này quan trọng với người lao động?

• Theo quy định của Nhật, chương trình Ikusei Shuro chủ yếu chỉ nhận lao động từ những nước đã ký MOC. Trước Việt Nam, Nhật đã ký với Uzbekistan, Sri Lanka, Thái Lan, Bangladesh, Đông Timor và Lào.
• Nhật Bản chỉ nhận lao động do tổ chức phái cử được phía Việt Nam giới thiệu gửi sang. Danh sách này sẽ được công bố công khai.
• MOC ghi rõ: không đặt cọc, không ký hợp đồng phạt vi phạm, không được để môi giới thu tiền của người lao động.
• Tổng tiền người lao động trả cho tổ chức phái cử không vượt quá 2 tháng lương ghi trong kế hoạch Ikusei Shuro.

Ikusei Shuro là gì?

Hiểu đơn giản, Ikusei Shuro là chương trình “vừa làm việc có lương, vừa được đào tạo để lên tay nghề” tại Nhật trong khoảng 3 năm. Mục tiêu là sau 3 năm, người lao động đạt trình độ để chuyển sang visa Tokutei Gino số 1 (kỹ năng đặc định) và làm việc lâu dài hơn.

Khác với thực tập sinh vốn mang danh nghĩa “học nghề rồi về nước”, chương trình Ikusei Shuro coi người lao động nước ngoài là lao động thật sự, được hưởng lương và quyền lợi theo luật lao động Nhật như người Nhật.

Những điểm chính của chế độ Ikusei Shuro:

• Bắt đầu: người lao động được nhập cảnh từ 01/04/2027 (luật số 60/2024 của Nhật).
• Thời gian: khoảng 3 năm, có thể ở thêm tối đa 1 năm nếu cần thi lại.
• Độ tuổi: từ 18 tuổi trở lên, đủ sức khỏe, không có tiền án theo quy định.
• Tiếng Nhật: trước khi bắt đầu làm việc cần đạt trình độ tương đương A1 (JLPT N5 hoặc JFT-Basic A1), hoặc học đủ khóa tiếng Nhật được công nhận (khoảng 100 giờ trở lên). Khi kết thúc chương trình cần đạt A2.2 (tương đương N4) để chuyển sang Tokutei.
• Được chuyển việc: sau 1 đến 2 năm làm việc (tùy ngành), người lao động được tự nguyện chuyển sang công ty khác cùng ngành nếu đủ điều kiện về tiếng và tay nghề.
• Lương: bằng hoặc cao hơn người Nhật làm cùng công việc.

Hiểu nhanh 3 chương trình: thực tập sinh, Tokutei Gino và Ikusei Shuro

Nhiều bạn mới tìm hiểu thường bị rối giữa các tên gọi. Dưới đây là cách hiểu đơn giản nhất.

Thực tập sinh kỹ năng (Ginou Jisshu) là gì?

Đây là chương trình quen thuộc nhất với người Việt, tồn tại hơn 30 năm. Người lao động sang Nhật với danh nghĩa học nghề, thường 3 năm (tối đa 5 năm), gần như không được đổi công ty, sau đó về nước. Chương trình này bị chỉ trích nhiều vì chi phí cao, nợ nần và người lao động khó thoát khỏi môi trường làm việc không tốt. Đây chính là lý do Nhật Bản quyết định thay thế bằng Ikusei Shuro.

Tokutei Gino là gì?

Tokutei Gino (特定技能, kỹ năng đặc định, hay “diện Tokutei”) là visa lao động dành cho người đã có tay nghề và tiếng Nhật, áp dụng từ năm 2019.

• Tokutei Gino số 1: cần đỗ kỳ thi tay nghề và tiếng Nhật khoảng N4. Ở Nhật tối đa 5 năm, thường không được bảo lãnh gia đình.
• Tokutei Gino số 2: tay nghề cao hơn, có thể gia hạn không giới hạn số lần và được bảo lãnh vợ/chồng, con sang sống cùng.
• Được đổi công ty trong cùng lĩnh vực.

Mối quan hệ giữa 3 chương trình: một “bậc thang”

Hãy hình dung con đường làm việc tại Nhật như một chiếc cầu thang:

1. Bậc 1: Ikusei Shuro (khoảng 3 năm): học tiếng, học nghề trong lúc làm việc có lương. Bậc này thay cho thực tập sinh.
2. Bậc 2: Tokutei Gino số 1 (tối đa 5 năm): bắt buộc thi đỗ tay nghề và tiếng Nhật N4 mới được lên.
3. Bậc 3: Tokutei Gino số 2: ở lâu dài, được đưa gia đình sang.

Điểm khác biệt lớn so với trước: thực tập sinh hoàn thành tốt từng được miễn thi khi chuyển sang Tokutei, còn người đi Ikusei Shuro phải thi đỗ cả tay nghề lẫn tiếng Nhật mới lên được bậc tiếp theo.

Bảng so sánh thực tập sinh, Ikusei Shuro và Tokutei Gino

Thực tập sinh còn đi được không? Hồ sơ thực tập sinh nộp trước 31/03/2027 vẫn được xét nếu người lao động nhập cảnh và bắt đầu trước 30/06/2027. Sau mốc này, đường chính để đi Nhật lao động phổ thông là Ikusei Shuro.

17 ngành nghề tiếp nhận theo chương trình Ikusei Shuro

Theo Cục Quản lý xuất nhập cảnh và lưu trú Nhật Bản, chương trình hiện có 17 ngành: điều dưỡng (hộ lý), vệ sinh tòa nhà, giặt là cung ứng khăn vải, sản xuất sản phẩm công nghiệp, xây dựng, đóng tàu và thiết bị hàng hải, bảo dưỡng ô tô, khách sạn (lưu trú), đường sắt, kho vận, nông nghiệp, ngư nghiệp, chế biến thực phẩm và đồ uống, nhà hàng (dịch vụ ăn uống), lâm nghiệp, công nghiệp gỗ, tái chế tài nguyên.

Nhật dự kiến tiếp nhận 426.200 người trong giai đoạn 04/2027 đến 03/2029. Nhiều nhất là xây dựng (123.500), sản xuất sản phẩm công nghiệp (119.700), chế biến thực phẩm (61.400), điều dưỡng (33.800) và nông nghiệp (26.300).

Chi phí đi Nhật diện Ikusei Shuro: tối đa 2 tháng lương

Đây là thay đổi lớn nhất về chi phí xuất khẩu lao động Nhật Bản từ năm 2027. Theo quy định của Nhật và MOC Việt Nam – Nhật Bản, tổng mọi khoản người lao động trả cho tổ chức phái cử không được vượt quá 2 tháng lương cơ bản (không tính tăng ca), bất kể khoản đó được gọi tên là gì.

Ví dụ minh họa: nếu lương cơ bản là 190.000 yên/tháng, mức trần là 380.000 yên, tương đương khoảng 59 triệu đồng (tỷ giá Vietcombank 13/11/2026, khoảng 156 đồng/yên). Để so sánh, khảo sát của IOM và Cục Thống kê cho thấy năm 2025 lao động đi Nhật chi trung bình khoảng 141 triệu đồng.

Những điều cần ghi nhớ:

• Mức trần là tối đa, không phải mức bắt buộc phải nộp.
• Không có khoản đặt cọc nào hợp lệ cho chương trình này.
• Chi phí học tiếng Nhật bắt buộc theo luật Nhật do phía Nhật chi trả, không tính vào khoản thu của người lao động.
• Vé máy bay về nước khi kết thúc chương trình do phía Nhật chi trả.
• Mức phí chi tiết theo quy định của Việt Nam cho chương trình mới chưa được hướng dẫn cụ thể tại thời điểm viết bài. Hãy đề nghị đơn vị tư vấn ghi rõ từng khoản bằng văn bản.

Lương Ikusei Shuro và thu nhập thực tế tại Nhật

Lương tối thiểu tại Nhật năm tài chính 2026 trung bình cả nước là 1.177 yên/giờ (cao nhất Tokyo 1.280 yên, thấp nhất Miyazaki 1.085 yên), theo Bộ Y tế – Lao động – Phúc lợi Nhật Bản. Làm đủ khoảng 160 giờ/tháng, lương cơ bản tối thiểu vào khoảng 188.000 yên, tương đương 29 đến 30 triệu đồng trước thuế và bảo hiểm.

Để tham khảo thêm: năm 2025, lương bình quân của thực tập sinh là khoảng 190.300 yên/tháng, còn lao động Tokutei là khoảng 221.400 yên/tháng (số liệu Bộ Y tế – Lao động – Phúc lợi Nhật Bản).

Một điểm cần biết: đồng yên đã giảm giá khá mạnh, từ khoảng 200 đến 220 đồng/yên trước đây xuống còn khoảng 156 đến 165 đồng/yên. Vì vậy cùng một mức lương yên, số tiền gửi về Việt Nam ít hơn trước đáng kể. Xem thêm: Nhật Bản tăng lương từ 10/2025.

Có nên đi xuất khẩu lao động Nhật Bản theo diện Ikusei Shuro không?

Có nên đi xuất khẩu lao động Nhật Bản không là câu hỏi không có đáp án chung cho tất cả mọi người. Dưới đây là gợi ý để bạn tự đánh giá.

Ikusei Shuro có thể phù hợp nếu bạn:

• Thích văn hóa Nhật, sẵn sàng học tiếng Nhật nghiêm túc trong nhiều tháng.
• Muốn đi theo lộ trình dài hạn: Ikusei Shuro, rồi Tokutei số 1, rồi Tokutei số 2.
• Chấp nhận môi trường làm việc kỷ luật cao, quy tắc chặt chẽ, coi trọng giờ giấc.
• Quan tâm đến chi phí đi thấp hơn và quyền được đổi công ty.

Bạn nên cân nhắc thêm nếu bạn:

• Không muốn hoặc khó dành thời gian học tiếng Nhật, trong khi muốn lên Tokutei bắt buộc phải thi đỗ.
• Cảm thấy văn hóa làm việc quá khắt khe không hợp với tính cách của mình.
• Mong muốn có lộ trình định cư rõ ràng. Tại Nhật, thường phải cư trú từ 10 năm trở lên mới xin được vĩnh trú, và thời gian thực tập sinh hay Tokutei số 1 thường không được tính vào điều kiện 5 năm làm việc.
• Thấy thu nhập quy đổi chưa đủ hấp dẫn do đồng yên yếu.
• Đơn giản là thích các nước phương Tây hơn.

Không hợp với Nhật Bản? Những lựa chọn khác bạn có thể cân nhắc

Nếu bạn rơi vào một trong các trường hợp trên, châu Âu là hướng đi nhiều người Việt đang lựa chọn. Bảng dưới đây so sánh lương tối thiểu theo luật (trước thuế) để bạn dễ hình dung mặt bằng chung.

Nguồn: Eurostat (01/2026), Bộ Lao động Hàn Quốc, Bộ Y tế – Lao động – Phúc lợi Nhật Bản. Quy đổi theo tỷ giá Vietcombank ngày 13/11/2026 (khoảng 27.922 đồng/euro, 18,5 đồng/won, 156 đồng/yên). Đây là mức sàn theo luật, thu nhập thực tế phụ thuộc đơn hàng, giờ làm thêm, thuế và chi phí sinh hoạt từng nước.

1. Không muốn học tiếng Nhật quá lâu

Nhiều đơn hàng tại Croatia, Romania, Bulgaria, Litva không yêu cầu ngoại ngữ đầu vào, hoặc chỉ cần giao tiếp tiếng Anh cơ bản, tùy công việc. Riêng Đức thường yêu cầu tiếng Đức (thường từ A2 đến B1 tùy diện), nhưng đổi lại mức lương và lộ trình dài hạn hấp dẫn. Tham khảo: XKLĐ châu Âu không cần bằng cấp, lộ trình học tiếng Đức B1.

2. Thấy văn hóa làm việc Nhật quá khắt khe

Môi trường làm việc ở châu Âu vẫn đòi hỏi kỷ luật và đúng giờ, nhưng nhìn chung giờ làm được quy định rõ, ngày nghỉ được tôn trọng và nhịp sống cân bằng hơn. Mỗi quốc gia và mỗi công ty khác nhau, vì vậy hãy tìm hiểu kỹ trước khi quyết định: tìm hiểu XKLĐ Croatia, kinh nghiệm sống và làm việc tại Litva.

3. Muốn có cơ hội định cư rõ ràng hơn

Theo quy định chung của Liên minh châu Âu, người nước ngoài cư trú hợp pháp liên tục 5 năm tại một nước thành viên có thể đủ điều kiện xin quy chế cư trú dài hạn EU (lưu ý: visa thời vụ thường không được tính). Đức có lộ trình thường trú riêng cho lao động có tay nghề khi đáp ứng điều kiện về tiếng Đức và bảo hiểm. Việc định cư không tự động, nhưng lộ trình được quy định khá rõ. Xem thêm: định cư Đức từ visa 18b, chuyên mục định cư châu Âu.

4. Thấy thu nhập ở Nhật chưa đủ hấp dẫn

Nhìn vào bảng trên, Đức có mức sàn cao gấp đôi Nhật Bản, còn Litva và Croatia tương đương hoặc nhỉnh hơn. Đồng euro cũng ổn định hơn đồng yên trong vài năm gần đây. Tuy vậy, chi phí sinh hoạt ở Đức cũng cao hơn, nên hãy so sánh cả số tiền tiết kiệm được: mức lương XKLĐ Litva, mức lương thực tế tại Romania, so sánh lương Bulgaria và các nước châu Âu, XKLĐ Đức lương bao nhiêu.

5. Đơn giản là thích các nước phương Tây

Làm việc tại một nước thuộc khối Schengen còn giúp bạn đi lại thuận tiện trong nhiều nước châu Âu theo quy định về cư trú. Bắt đầu từ: tổng quan XKLĐ châu Âu, khối Schengen là gì, việc làm châu Âu.

Nếu vẫn muốn ở châu Á gần nhà, Hàn Quốc (lương tối thiểu 2026 khoảng 2,16 triệu won/tháng) và Đài Loan (29.500 Đài tệ/tháng từ 01/01/2026, tăng lên 30.900 Đài tệ từ 2027) cũng là những lựa chọn đáng tham khảo: XKLĐ Hàn Quốc, XKLĐ Đài Loan.

Lưu ý để đi làm việc ở nước ngoài an toàn

Dù chọn Nhật Bản hay châu Âu, hãy tự bảo vệ mình bằng vài nguyên tắc đơn giản:

1. Kiểm tra đơn vị tư vấn có giấy phép đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài còn hiệu lực trên cổng thông tin của Cục Quản lý lao động ngoài nước.
2. Với Nhật Bản từ 2027, kiểm tra đơn vị có nằm trong danh sách tổ chức phái cử được giới thiệu theo MOC hay không.
3. Không nộp tiền đặt cọc, “phí giữ chỗ” hay chuyển tiền vào tài khoản cá nhân.
4. Yêu cầu hợp đồng ghi rõ từng khoản chi phí, mức lương, thời gian làm việc.
5. Cảnh giác với lời hứa “bay nhanh”, “bao đỗ visa”. Tham khảo: cảnh báo lừa đảo XKLĐ châu Âu, chuyên mục cảnh báo lừa đảo.

Câu hỏi thường gặp về Ikusei Shuro

Ikusei Shuro là gì?

Ikusei Shuro (育成就労) là chương trình “Việc làm để phát triển kỹ năng” của Nhật Bản, cho phép lao động nước ngoài vừa làm việc có lương vừa được đào tạo trong khoảng 3 năm, thay thế chương trình thực tập sinh kỹ năng từ 01/04/2027.

Ikusei Shuro bắt đầu từ khi nào?

Người lao động được nhập cảnh theo diện Ikusei Shuro từ ngày 01/04/2027. Việt Nam và Nhật Bản đã ký MOC về chương trình này ngày 09/11/2026.

Đi Nhật diện Ikusei Shuro mất bao nhiêu tiền?

Tổng tiền người lao động trả cho tổ chức phái cử không được vượt quá 2 tháng lương cơ bản. Với mức lương 190.000 yên, mức trần khoảng 380.000 yên (khoảng 59 triệu đồng theo tỷ giá 11/2026). Không có khoản đặt cọc hợp lệ.

Ikusei Shuro cần tiếng Nhật N mấy?

Trước khi làm việc cần đạt trình độ A1 (tương đương N5 hoặc JFT-Basic A1) hoặc hoàn thành khóa học tiếng Nhật được công nhận. Khi kết thúc chương trình cần đạt A2.2 (tương đương N4) để chuyển sang Tokutei Gino số 1.

Ikusei Shuro và Tokutei Gino khác nhau thế nào?

Ikusei Shuro là bậc đầu vào cho người chưa có kỹ năng, thời gian khoảng 3 năm. Tokutei Gino dành cho người đã có tay nghề và tiếng Nhật; Tokutei số 1 tối đa 5 năm, Tokutei số 2 được gia hạn không giới hạn và bảo lãnh gia đình.

Tokutei có bảo lãnh gia đình được không?

Tokutei Gino số 1 thường không được bảo lãnh gia đình. Tokutei Gino số 2 được bảo lãnh vợ/chồng và con sang sống cùng.

Không muốn học tiếng Nhật lâu thì nên chọn thị trường nào?

Nhiều đơn hàng tại Croatia, Romania, Bulgaria, Litva không yêu cầu ngoại ngữ đầu vào hoặc chỉ cần tiếng Anh cơ bản, tùy công việc. Bạn nên so sánh mức lương, chi phí và yêu cầu của từng đơn hàng trước khi quyết định.

Cần thêm thông tin để tự đưa ra lựa chọn?

Mỗi người có hoàn cảnh, sức khỏe, tài chính và mục tiêu khác nhau. Nếu bạn muốn được giải đáp thêm về Ikusei Shuro, Tokutei hay các thị trường châu Âu, hãy liên hệ:

• Hotline/Zalo: 0853.855.988
• Email: hotrodinuocngoai@gmail.com
• Website: dinuocngoai.com.vn/lien-he

Thông tin trong bài được tổng hợp từ nguồn chính thức của Nhật Bản, Liên minh châu Âu và Việt Nam, cập nhật đến ngày 13/11/2026. Chính sách có thể thay đổi, bạn nên kiểm tra lại thông tin mới nhất trước khi quyết định.

Nguồn tham khảo: OTIT: thông báo ký MOC · Toàn văn MOC Nhật Bản – Việt Nam · Cục Xuất nhập cảnh Nhật Bản: chế độ Ikusei Shuro · Lương tối thiểu Nhật Bản 2026 · Eurostat: lương tối thiểu EU 2026